Từ một nghề truyền thống từng “cứu đói” cho người dân địa phương, Hợp tác xã (HTX) Tài Hoan, thành lập năm 2018 tại Côn Minh (Thái Nguyên), đã tạo nên bước ngoặt quan trọng khi đưa sản phẩm miến dong đạt chứng nhận OCOP 5 sao, khẳng định chất lượng và vị thế của sản phẩm trên thị trường. Đây cũng là sản phẩm đầu tiên của tỉnh Bắc Kạn (cũ) đạt tiêu chuẩn này, mở ra cơ hội phát triển vượt bậc.

Theo tìm hiểu, nghề làm miến dong tại địa phương đã tồn tại hơn 60 năm, là di sản do cha ông để lại. Trong những giai đoạn khó khăn, nghề này từng đóng vai trò “cứu đói”, giúp người dân duy trì cuộc sống. Tuy nhiên, trước năm 2018, hoạt động sản xuất chủ yếu mang tính nhỏ lẻ, thiếu sự liên kết và định hướng dài hạn.

Việc thành lập HTX Tài Hoan đã đánh dấu bước chuyển mình rõ nét: từ sản xuất nhỏ lẻ sang mô hình tổ chức bài bản. Bên cạnh việc nâng cao chất lượng sản phẩm, HTX cũng chú trọng xây dựng vùng nguyên liệu ổn định nhằm bảo đảm nguồn đầu vào bền vững, lâu dài.

Chị Lê Thị Lưu (50 tuổi), đại diện HTX Tài Hoan cho biết, miến dong được làm từ củ dong riềng, loại cây đã gắn bó từ lâu với đời sống của người dân vùn g núi như một nguồn sinh kế quan trọng. Trước đây, người dân chủ yếu trồng dong riềng để phục vụ nhu cầu gia đình trong bối cảnh thiếu lương thực kéo dài. Nhờ khả năng thích nghi tốt, dễ trồng và cho nguồn thực phẩm ổn định, cây dong riềng đã góp phần giúp nhiều hộ dân vượt qua giai đoạn khó khăn, từng bước cải thiện đời sống. Từ một loại cây trồng phục vụ nhu cầu tự cung tự cấp, dong riềng dần trở thành sản phẩm hàng hóa, mở ra hướng phát triển kinh tế và góp phần xóa đói giảm nghèo cho người dân nơi đây.

Trong năm 2026, HTX Tài Hoan đã chủ động mang sản phẩm miến dong tham gia Hội chợ triển lãm Công Thương – OCOP Thái Nguyên. Đây vừa là cơ hội để giới thiệu sản phẩm đến đông đảo người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh, mà còn là bước đi chiến lược nhằm mở rộng thị trường, tìm kiếm đối tác phân phối và nâng cao giá trị thương hiệu. Hội chợ là nơi quy tụ nhiều sản phẩm OCOP tiêu biểu, tạo không gian giao thương, kết nối và quảng bá hiệu quả giữa các hợp tác xã, doanh nghiệp với khách hàng và nhà đầu tư. Việc tham gia sự kiện này cho thấy nỗ lực của HTX Tài Hoan trong việc phát triển từ nền tảng nghề truyền thống do cha ông để lại, đồng thời thích ứng với xu hướng thị trường hiện đại.

 “Người lao động của hợp tác xã chủ yếu là những người phụ nữ cho nên là nhờ công việc từ HTX mà họ có thu nhập ổn định, không phải đi làm xa nhà vừa có thời gian bên cạnh chồng và con cái. Thuận tiện hơn trong việc chăm sóc gia đình. Đặc biệt giờ đây nhờ áp dụng công nghệ vào quy trình sản xuất khép kín và tiêu chuẩn hóa, mọi sợi miến dong Tài Hoan đều mang cho mình một câu chuyện về chất lượng và nguồn gốc sản phẩm tạo công ăn việc làm ổn định cho người dân tại đây, đó là điều mà tôi tự hào nhất”, chị Lưu chia sẻ thêm.

Sản phẩm miến dong Tài Hoan tham gia nhiều Hội chợ, gian hàng giới thiệu sản phẩm và được người tiêu dùng đánh giá cao

Đáng chú ý, sản phẩm miến dong của HTX hiện đã được xuất khẩu sang các thị trường như Cộng hòa Séc, Hàn Quốc, Mỹ…, cho thấy khả năng cạnh tranh và thích ứng với thị trường quốc tế.

Chị N.T.T, 46 tuổi (trú tại phường Phan Đình Phùng – tỉnh Thái Nguyên) chia sẻ đã trải nghiệm thương hiệu miến dong này từ nhiều năm trước tại các hội chợ ở Bắc Kạn và chị đã ấn tượng ngay từ lần đầu khi sử dụng sản phẩm này. Chị cảm thấy rất vui khi sản phẩm góp mặt tại hội chợ triển lãm diễn ra tại Thái Nguyên giúp cho chị được trải nghiệm lại sản phẩm mà không cần phải đi đâu xa.

Nghề sản xuất miến dong đã trở thành hướng phát triển kinh tế hiệu quả, góp phần thay đổi đời sống của nhiều hộ dân tại địa phương. Với lực lượng lao động chủ yếu là phụ nữ địa phương, mô hình này tạo việc làm ổn định, mang lại nguồn thu nhập đều đặn cho nhiều gia đình. Nhờ nghề làm miến truyền thống, nhiều hộ từng thuộc diện khó khăn nay đã vươn lên ổn định cuộc sống, phát triển kinh tế và thoát nghèo bền vững.

Sản phẩm đạt chứng nhận OCOP Quốc gia 5 sao

Từ câu chuyện của HTX Tài Hoan có thể thấy, khi được tổ chức và định hướng đúng, một nghề truyền thống không chỉ dừng ở việc được bảo tồn mà còn trở thành động lực phát triển kinh tế, góp phần thay đổi đời sống cộng đồng. Vượt lên trên ý nghĩa của một sản phẩm nông nghiệp đơn thuần, miến dong Tài Hoan hiện hữu như một biểu tượng cho tư duy khai thác thế mạnh bản địa và nỗ lực giữ gìn bản sắc dân tộc mà cha ông để lại. Mỗi sợi miến chứa đựng một câu chuyện, một niềm tin khát vọng vươn lên chính mình, những con người bền bỉ kiên trì để mang sản phẩm của quên hương mình bay xa.

Khánh Linh, Minh Tiến, Nam Dương – Báo Chí K22